Zabytek – nie zapomnij

„Zabytek – nie zapomnij! / Denkmal – denk mal dran!” to polsko-niemiecki konkurs ochrony zabytków organizowany przez Stowarzyszenie na Rzecz Pielęgnowania Sztuki i Kultury Śląska (VSK) oraz OP ENHEIM, we współpracy z Niemiecko-Polską Fundacją Ochrony Zabytków Kultury i licznymi partnerami.

Celem konkursu jest wspieranie długofalowej i zrównoważonej ochrony niewielkich obiektów o wartościach historycznych i artystycznych, położonych na terenie województwa dolnośląskiego, południowej części województwa lubuskiego oraz Górnych Łużyc (po stronie Saksonii).

Istotnym kryterium konkursu jest uwzględnienie zasad zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska podczas realizacji prac renowacyjnych.

Konkurs ma również na celu zwiększanie świadomości społecznej na temat znaczenia relacji między ochroną środowiska, zrównoważonym rozwojem i dziedzictwem kulturowym po obu stronach polsko-niemieckiej, a zarazem dolnośląsko-saksońskiej granicy.

Podkreśla znaczenie Dolnego Śląska jako europejskiego miejsca spotkań i wspólnej przestrzeni kulturowej. Ukazuje także historię polsko-niemiecką w kontekście wspólnego dziedzictwa, pozytywnych doświadczeń oraz wyzwań stojących przed społeczeństwami zjednoczonej Europy.

Nagroda ma zachęcić prywatnych inwestorów, stowarzyszenia non-profit oraz porównywalne osoby prawne do inwestowania w obiekty o znaczeniu historycznym lub historyczno-artystycznym, aby ich dawne piękno i unikatowość wysuwały się na pierwszy plan w obrazie dolnośląskich miast, gmin i krajobrazów. W konkursie mogą wziąć udział warte ochrony budynki lub obiekty nieruchome, niekoniecznie podlegające państwowej ochronie zabytków oraz które zostały zbudowane na wskazanym obszarze geograficznym do 1960 roku.

Restauracja/rekonstrukcja/sanacja zgłoszonego obiektu musi zostać zakończona w momencie wysłania wniosku. Do konkursu w roku 2026 można zgłaszać projekty, których ukończenie miało miejsce między 1 stycznia 2017 r. a datą zamknięcia konkursu.

Zwycięzcy VI edycji konkursu organizowanej w 2026 roku otrzymają nagrody w łącznej wysokości 20.000 zł.

REGULAMIN KONKURSU

FINAŁ VI EDYCJI KONKURSU

7 listopada 2026 roku w zabytkowym klasztorze Sióstr Benedyktynek w Lubomierzu odbędzie się gala finałowa VI edycji konkursu „Zabytek – nie zapomnij!” / „Denkmal – denk mal dran!”, podczas której poznamy tegorocznych laureatów i wręczymy nagrody. Galę poprowadzi Joanna Mielewczyk.

OBJEKTY NOMINOWANE W VI EDYCJI

Herbaciarnia w Kowarach – właścicielka: Emilia Baszak

Dolny Młyn w Wojciechowie – właściciele: Małgorzata i Jacek Kiljańscy

Zespół folwarczny w Sławnikowicach – właścicielka: Iwona Aust-Szitnick

Dom pod Królikiem

Willa Luisenheim we Włodowicach – reprezentant: Łukasz Przybylak, przedstawiciel wspólnoty mieszkaniowej

Budynek przy ul. Kilińskiego 6 w Jeleniej Górze – właściciele: Małgorzata i Maciej Jabłońscy

JURY KONKURSU

Marek Sztark – przewodniczący jury, Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu

Dariusz Borkowski – Fundacja Ruinersi na Dolnym Śląsku

Daniel Gibski – Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków

dr hab. Rafał Eysymontt, prof. UWr – dyrektor Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego

Katarzyna Sielicka – archeolożka i konserwatorka zabytków architektury, kierowniczka Działu Muzealno-Edukacyjnego w Zamku Książ, autorka książki „Zabytkowy budynek. Poradnik dla właściciela i użytkownika”

Christopher Schmidt-Münzberg – architekt, przedstawiciel Verein zur Pflege schlesischer Kunst und Kultur (VSK)

Viola Wojnowski – fundatorka OP ENHEIM i członkini Zarządu Niemiecko-Polskiej Fundacji Ochrony Zabytków Kultury

Julita Izabela Zaprucka – dyrektorka Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze

WIĘCEJ INFORMACJI I PROGRAM GALI

Przed galą finałową zapraszamy na polsko-niemieckie sympozjum poświęcone ochronie dziedzictwa kulturowego.

PROGRAM SYMPOZJUM

Projekt „Zabytek – nie zapomnij!”. Polsko-niemieckie sympozjum o ochronie zabytków i wspólnym dziedzictwie kulturowym dofinansowano ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

POPRZEDNIE EDYCJE

LAUREACI 2024

Podczas gali rozdania nagród V edycji konkursu „Zabytek – nie zapomnij! / Denkmal – denk mal dran!”, która odbyła się 17 listopada 2024 roku w OP ENHEIM we Wrocławiu, przyznano następujące nagrody:

I nagroda: Willa pod Bukiem w Złotym Stoku (powiat ząbkowicki, gmina Złoty Stok).

II nagroda ex aequo: Dom w Starej Łomnicy (powiat kłodzki, gmina Bystrzyca Kłodzka).

II nagroda ex aequo: Dom przysłupowy w Wolimierzu (powiat lubański, gmina Leśna).

LAUREACI 2022

Podczas gali rozdania nagród IV edycji konkursu „Zabytek – nie zapomnij! / Denkmal – denk mal dran!”, która odbyła się 6 listopada 2022 roku w Uroczysku Siedmiu Stawów w Goli Dzierżoniowskiej, jury przyznało trzy równorzędne nagrody dla:

Willi przy ul. Karłowicza 5 we Wrocławiu.

Domu przysłupowego w Proboszczowie 89 (powiat złotoryjski, gmina Pielgrzymka).

Kuźni nad Bobrem w Przeździedzy (powiat lwówecki, gmina Wleń).

Ponadto jury przyznało Nagrodę Specjalną Fundacji Anna za projekt „Ocalić od zapomnienia – cmentarz ewangelicki w Gostkowie” (powiat wałbrzyski, gmina Stare Bogaczowice).

Gratulujemy laureatom oraz dziękujemy wszystkim uczestnikom konkursu!